مستر فرانچایز یعنی یک شرکت، یک کشور و تعهد به ساختن آن
مستر فرانچایز عبارت است از حق توسعه یک برند در سراسر یک کشور یا منطقه، برای مدتی معین. این حق به یک شرکت واگذار میشود و تعهدهای همراه آن نیز بر عهده همان شرکت است: ساختن سازمان محلی، افتتاح و اداره واحدهای نخست، و تا جایی که قرارداد اجازه دهد، انعقاد قرارداد با فرانچایزگیرندگان محلی و پشتیبانی از آنان. این صفحه روشن میکند که این سازوکار چگونه کار میکند، شریک چه تعهدهایی بر عهده میگیرد و پایداری این حقوق به چه چیزی بستگی دارد.
01
مستر فرانچایز چگونه کار میکند
مالک برند کسبوکاری دارد که در کشور خودش جواب داده است، اما بیرون از آن هیچ سازمانی ندارد. اگر بخواهد خودش در کشوری تازه واحد باز کند، سالها زمان میبرد و به تیمی نیاز دارد که در اختیار ندارد. بهجای آن، حق توسعه برند در سراسر آن کشور را برای شماری سال معین به یک شرکت واگذار میکند. آن شرکت، مستر فرانچایزگیرنده است و در این وبسایت شریک مستر خوانده میشود. شریک مستر معمولاً شرکتی است که خود متقاضی در همان کشور تأسیس میکند، مالک آن است و سرمایهاش را تأمین میکند؛ مالک برند بهجای سرمایهگذاری در این شرکت، حق استفاده از برند و سیستم را به آن واگذار میکند.
مالک برند، حقوق یک کشور یا منطقه را برای مدتی معین واگذار میکند
علامت تجاری و سیستم عملیاتی همچنان دارایی مالک برند باقی میماند؛ شریک مستر تنها حق استفاده از آنها را برای مدت قرارداد به دست میآورد
شریک مستر بهای این حقوق را میپردازد و در مقابل، استانداردها، دستورالعملها و آموزش را دریافت میکند
واحدهای نخست را شریک مستر خودش افتتاح و اداره میکند
تا جایی که قرارداد اجازه دهد، شریک مستر سپس با فرانچایزگیرندگان محلی قرارداد میبندد و از آنان پشتیبانی میکند
02
واحدهای نخست، به دست خود شریک
کار شریک مستر با جذب دیگران آغاز نمیشود. او نخست خودش واحد باز میکند و آن را میگرداند. اینها همان واحدهای شاخصاند. شریک مالک آنهاست، نیروی آنها را به کار میگیرد و سود و زیانشان را میپذیرد. اثبات محلی مدل در همین واحدها رخ میدهد: اینکه زنجیره تأمین دوام میآورد یا نه، قیمت در بازار جواب میدهد یا نه، و نیروی محلی را میتوان تا سطح استاندارد آموزش داد یا نه. شبکه بر پایه شواهد واحدهایی جذب میشود که هماکنون کار میکنند.
03
شریک چه میپردازد و چه دریافت میکند
شریک مستر از نظر قراردادی میان مالک برند و شبکه محلی قرار دارد: به یک سو میپردازد و از سوی دیگر دریافت میکند. به مالک برند حق ورود اولیهای بابت قلمرو و سیستم عملیاتی میپردازد و پس از آن رویالتی مستمر که معمولاً بر پایه فروش محاسبه میشود. هر فرانچایزگیرنده محلی نیز به همین شکل به شریک مستر میپردازد: یکبار حق ورود، سپس سهمی از فروش. شریک مستر بخش توافقشدهای از آنچه شبکه محلی میپردازد نزد خود نگه میدارد و مابقی را به مالک برند منتقل میکند. این سهم، بهای کار است نه بهای سرمایه: شریک مستر در داخل یک کشور همان کاری را میکند که فرانچایزدهنده در همهجای دیگر انجام میدهد، و آنچه پدید میآید یک سازمان است، نه یک موقعیت سرمایهگذاری. نرخها، سهم و مدت قرارداد در قرارداد نهایی تعیین میشود. آنچه در اینجا میآید منطق تجاری را توضیح میدهد و مشاوره مالی، حقوقی یا مالیاتی به شمار نمیرود.
به مالک برند میپردازد: حق ورود اولیه بابت قلمرو، سپس رویالتی مستمر
از واحدهایی که خودش مالک و مدیر آنهاست درآمد دارد
سهمی توافقشده از حق ورود و رویالتی فرانچایزگیرندگان محلی دریافت میکند
سهم باقیمانده از همان حق ورود و رویالتیها را به مالک برند منتقل میکند
تا زمانی که داده تأییدشده ارائه نشود، هیچ رقمی درج نمیشود
04
تفاوت با فرانچایز تکشعبهای
در فرانچایز تکشعبهای، تمرکز بر عملکرد یک محل است. مستر فرانچایز پایه سرمایه بزرگتر و تیمی در سطح کشور میخواهد؛ تیمی که از عهده برنامهریزی توسعه، بومیسازی کنترلشده، تضمین کیفیت و پشتیبانی فرانچایزگیرندگان محلی برآید.
دامنه تصمیمگیری در سطح قلمرو تعریف میشود، نه یک محل
منابع لازم شامل رهبری توسعه، عملیات، آموزش و کیفیت است
افق زمانی چندساله است و نقاط عطف قراردادی آن را کنترل میکند
ریسک اصلی، تداوم اجراست؛ نه تأمین سرمایه اولیه
05
حقوق مشروط است و شرط آن، برنامه زمانبندی توسعه است
این حقوق مشروط است. قرارداد یک برنامه زمانبندی توسعه تعیین میکند، یعنی اینکه چند واحد و تا چه تاریخی باید افتتاح شود، و در کنار آن استانداردهای کیفیت و انطباق را مشخص میکند. هرگونه انحصار باید در قرارداد نهایی تعریف شود و به نقاط عطف توسعه، زمانبندی، کیفیت اجرا و رعایت استانداردها گره بخورد. این وبسایت هیچ انحصاری اعطا نمیکند و هیچ قلمرویی را رزرو نمیکند.
اگر برنامه زمانبندی محقق نشود، قرارداد معمولاً مهلتی معین برای جبران در نظر میگیرد
اگر جبران نشود، انحصار میتواند محدود یا سلب شود
06
مشخصات شریک هدف
گروههای سرمایهگذاری، توسعهدهندگان منطقهای و اپراتورهای چندشعبهای در اولویت بررسی قرار میگیرند؛ مشروط بر آنکه شبکه محلی، تیم اجرایی و دسترسی عملی به املاک، نیروی انسانی و تأمینکنندگان داشته باشند.
